ΜΙΚΡΑ και ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ!

[admin]

Η λέξη yacht προέρχεται από την ολλανδική λέξη “jachtschip” που όριζε ένα μικρό, γρήγορο και κομψό σκάφος “pursuit ship”(που σημαίνει σκάφος αναζήτησης). Πρώτος το χρησιμοποίησε ο Κάρολος ΙΙ της Αγγλίας για την γρήγορη μεταφορά του από την Ολλανδία στην Μ. Βρετανία ο οποίος το κράτησε και καθιέρωσε επίσημα το sport της ιστιοπλοΐας.

Το πανί "αράπης", ήταν στα παλιά ιστιοφόρα ο πιο μικρός φλόκος (ο πιο κοντινός στο άλμπουρο) και πολύ συχνά self tacking, ακόμα και με μάτσα στην ποδιά, ήταν ο φλόκος για τις δύσκολες συνθήκες. Ο εργάτης που έμενε στην πλώρη και μαστιγωνόταν από την θάλασσα όταν ανέβαιναν τα μποφόρ και έκλειναν οι γωνιές πλεύσης. Οι υπόλοιποι φλόκοι ήταν για πιο ήρεμες προς μεσαίες καταστάσεις και ανοιχτές πλεύσεις.

Οι Ενετοί εγκαινίασαν πρώτοι τα μεταγωγικά ιστιοφόρα. Τα καράβια αυτά ήταν ξύλινα και πελώρια και είχαν σχήμα αχλαδιού. Έσερναν δε τις περισσότερες φορές πίσω τους ένα μικρό καραβάκι, που έβαζαν μέσα τον οπλισμό και τα πολεμοφόδια. Οι Έλληνες τα είχαν βαφτίσει αχλάδες από το σχήμα τους. Έτσι όταν καμιά φορά στο πέλαγος παρουσιαζότανε κανένα άγνωστο καράβι, οι νησιώτες παρακολουθούσαν με αγωνία τις κινήσεις του. Αν ήταν Αχλάδα τους έπιανε πανικός, γιατί καταλάβαιναν ότι σε λίγο θα άρχιζαν μάχες. Από στόμα σε στόμα κυκλοφορούσε η φήμη ότι η Αχλάδα έχει πίσω την ουρά, το καραβάκι που έσερνε το μεταγωγικό.

Η λέξη spinnaker (μπαλόνι) έχει ρίζα ελληνική! Το πρώτο γνωστό σκάφος που σήκωνε συχνά μπαλόνι ήταν το «Sphinx» του Herbet Maudslay το 1866. Το πλήρωμα του σκάφους «Sphinx» λοιπόν, ή «Σφιγξ», αλλά και ο κόσμος που παρακολουθούσε τον αγώνα ονόμασε το πρωτότυπο αυτό πανί ως το «το πανί του Σφιγξ» ή «sphinxer». Με τα χρόνια η παράφραση έφτασε στο spinnaker.

Το γρηγορότερο ψάρι είναι το Istiophorus platypterus και η ταχύτητα που αναπτύσσει κυμαίνεται στα 109 χιλιόμετρα την ώρα!

Το ανοξείδωτο ατσάλι ανακαλύφθηκε τυχαία το 1913 στο Σέφιλντ από τον Χάρι Μπρίρλεϊ, όταν πειραματιζόταν σε διάφορα κράματα για τις κάνες των όπλων. Η ιδιότητά του αυτή οφείλεται στο ότι περιέχει μέταλλα, όπως το χρώμιο, τα οποία αντιδρούν πολύ γρήγορα με το οξυγόνο του αέρα. Καθώς το άτομο του χρωμίου και το οξείδιό του έχουν το ίδιο μέγεθος, στοιβάζονται το ένα δίπλα στο άλλο, δημιουργώντας στην επιφάνεια ένα οξειδωμένο στρώμα, το οποίο συνήθως έχει πάχος μερικά χιλιοστά του χιλιοστού κι εμποδίζει την περαιτέρω οξείδωση. Να γιατί το ανοξείδωτο ατσάλι διατηρεί τη λαμπρότητά του. Ο λόγος που κάτι αντίστοιχο δε συμβαίνει στο σίδηρο είναι ότι το άτομο του σιδήρου είναι κατά πολύ μικρότερο από το οξείδιό του, τη σκουριά, με αποτέλεσμα να δημιουργεί ένα ξεχωριστό στρώμα στην επιφάνειά του. Αντί να δημιουργήσει ένα προστατευτικό κάλυμμα, η σκουριά αποκολλάται.

Το τόξο μέγιστου κύκλου είναι μια ευθεία γραμμή που περνάει από δύο σημεία της Γης και αντιστοιχεί στην μικρότερη δυνατή απόσταση των σημείων αυτών.

Τα ποντοπόρα πλοία ταξιδεύουν ορθοδρομικά, καθώς έτσι κερδίζουν μίλια, ενώ σε μικρές αποστάσεις (κάτω των 60 ν.μ.) η διαφορά μεταξύ ορθοδρομίας και λοξοδρομίας είναι αμελητέα, γι' αυτό και χρησιμοποιούμε κατά κόρον τη δεύτερη. Τόξο μεγίστου κύκλου είναι η μικρότερη απόσταση μεταξύ 2 σημείων. Κατά τη μερκατορική προβολή της γης στο χάρτη είναι μια ευθεία. Στη πράξη είναι μια καμπύλη. Σε διάπλους ωκεανών αυτό μεταφράζεται σε μια σημαντική μείωση του απαιτούμενου χρόνου.

Το ρόδο του ανέμου, στα ιταλικά Rosa dei Venti, στα αγγλικά Windrose, στα ελληνικά ανεμολόγιο και πιο συγκεκριμένα το βέλος που δείχνει το μαγνητικό βορά στο ανεμολόγιο και που συνήθως καταλήγει σε ένα τριανταφυλλάκι.

Fata Morgana είναι η οφθαλμαπάτη που δημιουργείται από την διαφορά θερμοκρασίας γης (ή θάλασσας) και αέρα. Ονομάστηκε έτσι από την μάγισσα Morgan Le Fay, ετεροθαλή αδελφή του βασιλιά Αρθούρου, που υποτίθεται ότι την δημιουργούσε.

IALA-A/B Στην Ευρώπη, ως γνωστόν, το πράσινο φως είναι δεξιά της εισόδου του λιμανιού και το κόκκινο αριστερά. Στην Αμερική ισχύει το αντίθετο!

Mayday από το γαλλικό "m'aider", που σημαίνει "έλα βοήθησε"

Το SOS δεν επιλέχθηκε με ετυμολογικά κριτήρια παρά μόνο για την ευκολία μετάδοσης του σήματος σε κώδικα Μορς (three dots, three dashes, three dots). Οι λέξεις Save Our Souls ακολούθησαν ως συμπλήρωμα.

Τα σκανδιναβικά καράβια συνήθιζαν να μεταφέρουν κοράκια σε κλουβιά. Όταν πλησίαζαν σε στεριά, ανέβαζαν τα κλουβιά με τα κοράκια στο άλμπουρο, τα ελευθέρωναν και τα χρησιμοποιούσαν για οδηγούς μέχρι την ακτή.

Αγάντα : ιταλ. agguanta : πιάσου γερά, κράτα / αγάντα καδένα : κράτα γερά την αλυσίδα / η αγάντα: πάσσαλος πρόσδεσης του σκάφους / αγαντάρω : υπομένω, αντέχω

Πότζα, το : ιταλ. poggia : ταλάντευση, υποστροφή του πλοίου

Σταβέντο, το : ιταλ. sottovento : απάνεμος, πλεύση σε απάνεμη πλευρά

Φούντο, το : λατ. fundus : o βυθός / πόντισμα, βύθισμα

Το starboard=δεξιά, προέρχεται από την πλευρά που είχαν κάποτε τα πλοία το τιμόνι=steer και την προπέλα τους. Η λέξη έχει δύο συνθετικά προέρχεται από το steer, λοιπόν, και το board που εκτός από κατάστρωμα και άλλα, σημαίνει και πλευρά πλοίου. Έτσι το portside=αριστερά είναι η πλευρά του πλοίου που δένει στο λιμάνι=port, εφόσον δεν γίνεται το τιμόνι να βρίσκεται από την ίδια πλευρά με τον ντόκο.

Ο πρώτος ιστιοπλοϊκός αγώνας όλων των εποχών ήταν το Henley Royal Regatta, 1839 στη Βρετανία. Ο πρώτος επίσημος καταγεγραμμένος ιστιοπλοϊκός αγώνας όμως και η πρώτη αθλητική διοργάνωση με έπαθλο, ήταν το America’s Cup, το 1851. Το America’s Cup (που τότε λεγόταν 100 Guineas Cup) πήρε το όνομά του από τη σκούνα America που κέρδισε την πρώτη διοργάνωση.

Τους Νεοζηλανδούς γενικά, αλλά και ειδικά την ομάδα τους του America's Cup - Emirates Team New Zealand, την αποκαλούν πολύ συχνά "the kiwis". Kiwi είναι πτηνό που ενδημεί στη Νέα Ζηλανδία, δεν πετάει και είναι το εθνικό έμβλημα της χώρας. Επιστημονικό όνομα Apteryx του γένους Apterygidae.